Hisseli Arsa Parselasyon Yapılır Mı? Farklı Bakış Açılarıyla İnceleme
Konya’da yaşıyorum ve ara sıra kafamı kurcalayan sorulardan biri de “Hisseli arsa parselasyon yapılır mı?” konusu. Duygusal olarak, bu tür konularda bazen kafa karışıklığına düşebiliyorum, çünkü hem mühendislik disiplinimle analitik düşünmek, hem de sosyal yönümü göz önünde bulundurmak gerekiyor. Hisseli arsalarla ilgili olarak, mühendislikten gelen bakış açımda, teknik olarak yapılabilir gibi gözükse de, insani boyutuna geldiğimizde işler biraz daha karmaşık hale geliyor. Gelin, bu meseleyi hem teknik hem de insani açıdan inceleyelim.
1. Mühendislik ve Hukuki Perspektif: Teknik Olarak Mümkün mü?
İçimdeki mühendis şöyle diyor: “Evet, yapabilirsin. Parselasyon, bir arsanın bölünmesi işlemi olarak tanımlanır ve teknik açıdan yapılabilir.” Yani, bir arsa birden fazla kişinin sahipliğinde ise, bu arsanın teknik olarak parselasyona tabi tutulabilmesi mümkün. Fakat burada birkaç teknik detay var. Eğer bir arsa, birden fazla kişi arasında hisseli ise, her bir hissenin büyüklüğü, parselasyon işleminde çok kritik bir rol oynar.
Hisseli arsa parselasyonuna gelince, her bir paydaşın çıkarlarının dengelenmesi gerekir. Yani, bir arsanın her bir parçasının paydaşlar arasında eşit bir şekilde dağıtılması gerektiği bir durum ortaya çıkar. Bu da aslında, teknik anlamda değil ama sosyal ve ekonomik anlamda birtakım sorunlara yol açabilir. Hisseli arsalarda, paydaşlar arasındaki anlaşmazlıklar, işlemi karmaşıklaştırabilir.
Peki, hukuki açıdan nasıl olur? Yasal olarak, Türkiye’de hisseli arsa parselasyonu için birden fazla mülk sahibinin anlaşması gerekir. Yani, her paydaşın rızası olmadan bu işlem yapılamaz. Bu da, içimdeki insan tarafımın bana söylediği, “herkesin hakları göz önünde bulundurulmalı, bu işin duygusal ve etik boyutu da var” düşüncesine uygun bir sonuç.
2. Paydaşlar Arasındaki Anlaşmazlıklar: Hukuki ve Duygusal Sorunlar
Burası biraz daha insani bir konu. Hisseli arsa parselasyonunda, paydaşların rızası olmadan bir işlem yapılamayacağı kesin. Ama işte bu noktada, içimdeki insan tarafı devreye giriyor ve şöyle hissediyorum: “Bir arsa, birden fazla kişi arasında paylaşıldığında, bu kişiler arasında farklı çıkarlar, beklentiler ve anlaşmazlıklar olabilir. Bu da ciddi hukuki ve duygusal sorunlara yol açabilir.”
Mesela, bir hissedar arsayı satmak isterken, diğerleri sadece kiralamak isteyebilir. Ya da bir hissedar, arsanın parselasyonunu yapıp, mülkiyetini elde etmeyi isterken, diğer hissedar bu durumu istemeyebilir. Bu tür uyuşmazlıklar, parselasyon işlemini imkansız kılabilir. Ayrıca, bu tür durumlar hukuki olarak da zaman alıcı ve karmaşık olabilir.
Bunun yanında, paydaşlar arasında güven ve anlaşmazlık durumları, insan ilişkilerini zorlaştırabilir. Duygusal açıdan bakıldığında, hisseli arsa parselasyonu yapıldığında, her bir paydaşın haklarının korunması önemlidir. Bu haklar sadece hukuki değil, aynı zamanda psikolojik açıdan da büyük bir öneme sahiptir.
3. Ekonomik ve Sosyal Boyut: Parselasyon Sonrası Olanaklar ve Zorluklar
İçimdeki mühendis yine devrede ve bana diyor ki: “Parselasyon işlemi yapıldıktan sonra, her bir paydaşın ayrı ayrı mülkiyet hakkı olacaktır. Bu da yatırım yapma, kiraya verme veya satma gibi çeşitli ekonomik fırsatlar yaratabilir.” Yani, her bir paydaş kendi hissesi üzerinde daha fazla kontrol sahibi olabilir ve bu da ekonomik açıdan fırsatlar yaratabilir.
Fakat sosyal boyuta gelince, içimdeki insan tarafım şöyle hissediyor: “Peki, bu gerçekten her paydaş için adil mi? Parselasyon sonrası, paylaşımın eşit olduğu garantilenebilir mi?” Çünkü, bu tarz paylaşımlar bazen sosyal dengeyi bozabilir ve arsa üzerinde çıkar çatışmalarını artırabilir. Bir paydaşın arsa üzerindeki bir bölümü daha değerli olabilirken, diğer paydaş için değerli olmayan bir kısım kalabilir. Bu da, adaletsizlik hissine yol açabilir.
Örneğin, Konya’nın kırsal alanlarında hisseli arsaların paylaşılması durumunda, tarım alanları ya da ticari alanlar gibi farklı kullanım amaçları olabilir. Bu durumda, parselasyon sonrası her bir paydaşın gelir potansiyeli farklılaşabilir. Bu farklar, paydaşlar arasında sosyal gerginliklere yol açabilir. Bu yüzden, hisseli arsa parselasyonu konusunda sadece teknik ve hukuki değil, sosyal ve ekonomik dengelerin de gözetilmesi gerekir.
Sonuç: Hisseli Arsa Parselasyonunda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Sonuçta, “Hisseli arsa parselasyon yapılır mı?” sorusunun cevabı, hem mühendislik hem de insani açıdan bakıldığında karmaşık bir mesele. Teknik olarak yapılabilir, ancak hukuki ve sosyal açıdan birtakım zorluklar da beraberinde gelir. İçimdeki mühendis, bu işin mühendislik boyutunun yapılabilir olduğunu söylese de, içimdeki insan tarafım, her paydaşın rızasının alınması gerektiğini ve adaletin sağlanmasının önemini vurguluyor.
Hisseli arsa parselasyonunun yapılabilirliği, sadece hukuki onaya bağlı değildir; aynı zamanda tüm paydaşların karşılıklı anlayış, güven ve ortak çıkarlar doğrultusunda bir çözüme ulaşması gerekmektedir. Bu nedenle, hem mühendislik hem de insani bakış açılarını göz önünde bulundurarak, dikkatli ve özenli bir değerlendirme yapmak önemlidir.