Ön Yargı Ne Demek 4. Sınıf?
Kayseri’de Bir Gün
Günlerden Cumartesi, Kayseri’nin o meşhur soğuk havası, beni bunaltsa da dışarıda yürüyüş yapmayı seviyorum. Bugün de öyle yaptım. Akşam olana kadar boş boş yürüdüm sokaklarda. Ama bu sefer, adımlarımın beni bir yere götürmektense, bir yerlere bırakacağını düşündüm. Hava kararmadan önce de okuldan yeni çıkan kuzenim Eylül’ü alıp bir kafeye gitmeye karar verdim.
Eylül, 4. sınıfta okuyor, hâlâ çocuk ama düşünceleri bazen bir yetişkinin derinliğine sahip. Ona çok değer veriyorum. Birlikte zaman geçirmeyi de çok seviyorum çünkü her sohbet, her anı bana yeni bir şeyler öğretiyor.
Bir Sohbet Başlıyor
Kafede oturduğumuzda, ellerim hâlâ soğuktan titriyordu. Kahvemi yudumlarken, Eylül bana bakarak sordu: “Abla, sen hiç ön yargılı oldun mu?”
Birden duraksadım. Bu soru, aslında çok basit görünse de beni derinden sarsmıştı. Çocukların bazen nasıl doğru soruları sorduklarını hayretle izliyorum. Ön yargı ne demek? Benim yaşımda biri, böyle bir soruyu nasıl sorar? Bu, bir anlamda büyüdüğümü hissettiren bir anıydı.
Küçük Bir Öykü
Eylül’ün gözleri bir bakıma hep merakla doludur. O kadar saf, o kadar temiz bir bakışı vardır ki. O yüzden, bazen onun soruları benim dünyamı sarsar. Aniden hatırladım, birkaç hafta önce okulda yaşadığım bir olayı. O gün okulda, yeni bir öğrenciyi fark etmiştim. Kız, farklıydı. Herkesin ona bakışları biraz garipti. Ama bana öyle geliyordu ki, onun tek suçlu olduğu şey, farklı olmasıydı.
“Ne var yani, yeni biri geldi diye ona farklı gözlerle bakmak niye?” diye düşündüm içimden. Ama o an aklıma o küçük kızın gözlerinde gördüğüm o tedirginliği hatırladım. Anladım ki, biz insanlar, bir başkasını anlamadan hemen bir etiket yapıştırıyoruz. O, sadece yeni bir öğrenci, belki çok sevilecek bir arkadaş olacak ama etrafındaki ön yargı da onu hapsedecek gibi hissediyordum.
Eylül, sohbetin ortasında hâlâ beni bekliyordu. Yavaşça ona o günü anlatmaya başladım. “Eylül, ön yargı demek, birini tanımadan, onu anlamadan, sadece dış görünüşüne veya duyduğun birkaç kötü şeye bakarak bir fikre sahip olmak demek. O zaman, biz insanların ne kadar da yanlış kararlar verdiğini fark ediyorsun,” dedim.
Eylül, bana dikkatle bakıyordu. Gözlerinde bir tür kaygı vardı ama aynı zamanda bir soru işareti de vardı. “Peki ya bu durumda ne yapmalıyız?” diye sordu.
Bir Adım Atmak
İçimde bir sıcaklık hissettim. Bu kadar önemli bir konuda birine doğruyu anlatmak, belki de en önemli şeydi. “Bence,” dedim, “onlar da insanlar. Bize ne yaparsa yapsınlar, en önce onlara dürüst olmalıyız. Farklı olduklarını görmek, onları dışlamak demek değil. Farklılık, aslında güzel bir şey. Eğer biz, birini dışlayacak kadar kendi iç dünyamızda korkuyorsak, bu korku sadece bizim kalbimizi kapatır. Ve ön yargılar, insanların kalbini kapatmasına yol açar.”
Eylül, başını sallayarak dinledi. O an, aslında her şeyi tek bir cümlede anlatabildim: “Eylül, her insan farklı ve bu farklılıklar, dünyayı zenginleştirir.”
Duyguların Yansıması
Dışarıda hava kararmaya başlamıştı. Birlikte kahvemizi bitirip kalktık. Benim için, o an Eylül’ün bana sorduğu o basit soru, dünyanın en büyük sorusuydu aslında: “Abla, sen hiç ön yargılı oldun mu?” Bu soruyu sorarken, belki de hayatında ilk kez, etrafındaki insanların düşüncelerine dikkat etmeye başladığı o anı yaşıyordu.
Eylül, küçücük bir çocuk olmasına rağmen, bu dünyada çok önemli bir şeyi keşfetmişti. Biz insanlar, doğruyu öğrendiğimizde her şeyin değişebileceğini anlamalıyız. Önyargılar, sadece bizim dünyamızı daraltır. Gözlerimizdeki perdeyi kaldırmak, dünyayı daha güzel görmek demekti. Bu, bir anlamda Eylül’ün bana kattığı bir dersti.
Sonuçta
İçimde tuhaf bir sıcaklık vardı, bir şeyler yerli yerine oturuyordu. Bazen, küçük bir sohbetin bile içindeki büyük anlamı, ancak zamanla fark ediyorsun. Kayseri’nin soğuk akşamında, kafede iki kahve içtik, ama aslında hayatı, ön yargıları ve onların içimizi nasıl daraltabileceğini konuştuk.
Bu yazıyı yazarken, Eylül’ün sorusunu her hatırladığımda aynı duyguları hissediyorum: Hayal kırıklığı, heyecan ve bir umut. Çünkü ön yargıları kırmak, belki de bizim en büyük zaferimizdir.